Belarus Hakkında Bilgiler (Ülkeler Serisi #17)

Doğu Avrupa’nın ortasında, denize kıyısı olmayan Belarus; binlerce gölü, geniş ormanları ve tarihi kaleleriyle dikkat çekiyor. Ülke topraklarının yaklaşık yüzde 40’ı hâlâ ormanlarla kaplı.

Avrupa bizonlarının yaşadığı Białowieża Ormanı’nın bir bölümü de, Marc Chagall’ın doğduğu kasaba da Belarus’ta. Dünyanın en büyük maden kamyonlarından BelAZ 75710 da bu ülkede üretiliyor.

Cool Karga ülkeler serisinin 17’nci durağında Belarus hakkında bilgileri bir araya getirdik: Ülke tam olarak nerede, nüfusu ne kadar ve Türk vatandaşlarından vize istiyor mu?

Belarus Hakkında Bilgiler: Temel Veriler

Belarus Nerede?

Belarus, Doğu Avrupa’da yer alan ve denize kıyısı olmayan bir ülkedir.

Doğuda Rusya, güneyde Ukrayna, batıda Polonya, kuzeybatıda Litvanya ve Letonya ile komşudur.

Neman, Pripyat ve Dinyeper ülkenin başlıca nehirleri arasında yer alır.

Belarus Nüfusu ve Başkenti

2025 tahminine göre Belarus’un nüfusu yaklaşık 9 milyon 109 bin kişidir.

Ülkede kilometrekareye yaklaşık 44 kişi düşüyor. Bu oran, Türkiye’deki nüfus yoğunluğunun yarısından da az.

Ülkenin başkenti ve en büyük şehri Minsk’tir.

Belarus’ta Kadınlar Erkeklerden Fazla mı?

Evet. Belarus Ulusal İstatistik Komitesi’nin (Belstat) 1 Ocak 2025 verilerine göre ülkede 4 milyon 906 bin kadın, 4 milyon 203 bin erkek yaşıyor. Yani nüfusun yaklaşık yüzde 54’ü kadın ve her 1.000 erkeğe 1.167 kadın düşüyor.

Bu oranla Belarus; Litvanya, Letonya ve Rusya ile birlikte erkek nüfusun kadın nüfusa oranının dünyada en düşük olduğu ülkeler arasında yer alıyor.

Ancak sık sık dile getirilen “Belarus’ta erkek eksikliği var” iddiası her yaş grubu için geçerli değil. Çocuk ve genç nüfusta tablo tersine dönüyor: Belstat’a göre bu yaş grubunda her 1.000 erkeğe 957 kız düşüyor. Fark ileri yaşlarda açılıyor. 2019 nüfus sayımında 65 yaş ve üstünde 971 bin kadına karşılık yalnızca 480 bin erkek sayıldı. Başkent Minsk’te de durum aynı: Çalışma çağındaki nüfusta (16-57 yaş) her 1.000 kadına 998 erkek düşerken, 58 yaş ve üzerinde bu sayı 402’ye iniyor.

Bu tablonun ana nedeni yaşam süresi. Dünya Bankası’nın 2024 tahminlerine göre Belarus’ta erkekler ortalama 69,7 yıl, kadınlar ise 79,2 yıl yaşıyor. Yaklaşık 9,5 yıllık bu fark; Rusya, Letonya, Ukrayna ve Gürcistan’dan sonra dünyanın en büyük beşinci kadın-erkek yaşam süresi farkı.

Eğitimde de tablo kadınlardan yana. Belstat’ın 2026’da paylaştığı verilere göre Belarus’ta çalışan kadınların yüzde 42’si yükseköğrenim mezunu; bu oran erkeklerde yüzde 30.

Belaruslu Kadınlar ve Evlilik: Rakamlar Ne Diyor?

İnternette sık sık “Belarus’ta kadınlar eş bulmakta zorlanıyor” yorumlarına rastlanıyor. Rakamlar, bu dengesizliğin genç yaşlarda değil, orta ve ileri yaşlarda belirgin olduğunu gösteriyor. Bunun iki nedeni var: erkeklerin daha kısa yaşaması ve yüksek boşanma oranı.

Belstat verilerine göre 2025’te Belarus’ta 52 bin 44 evlilik ve 34 bin 813 boşanma kaydedildi. Yani her 100 evliliğe yaklaşık 67 boşanma düştü. Başkent Minsk’te 2025’te evlenen kadınların yüzde 30,7’si daha önce boşanmıştı.

Kadınlar ilk evliliklerini ortalama 26,7, erkekler ise 29 yaşında yapıyor. İkinci kez evlenen kadınların ortalama yaşı 2024’te 40,3’tü. İleri yaşlarda evlilikler de artıyor: 2025’te 65 yaş ve üstündeki 713 kadın evlendi; bu sayı bir önceki yıla göre yaklaşık yüzde 13 fazla.

Yabancılarla evliliklerde ise kadınlar önde. 2025’te Belaruslu kadınlar yabancı erkeklerle 1.928, Belaruslu erkekler ise yabancı kadınlarla 1.370 evlilik yaptı. Yine de Belaruslu kadınların yabancılarla yaptığı evlilikler, ülkedeki tüm evliliklerin yalnızca yüzde 3,7’sini oluşturuyor.

Belaruslu Kadınlar En Çok Hangi Ülkenin Vatandaşlarıyla Evleniyor?

Belstat’ın 2025 verilerine göre Belaruslu kadınların en çok evlendiği yabancı erkekler şu ülkelerden:

1. Rusya: 1.029 evlilik
2. Türkiye: 71 evlilik
3. Litvanya: 59 evlilik
4. Ukrayna: 55 evlilik
5. Kazakistan: 50 evlilik

Türkiye, Rusya’dan sonra ikinci sırada. Başkent Minsk’te de tablo değişmiyor: 2025’te Minskli kadınlarla evlenen yabancılar arasında 318 Rus vatandaşının ardından 47 Türk vatandaşı ikinci sırada yer aldı.

Belarus Hangi Kıtada?

Belarus, Avrupa kıtasında yer alır ve Doğu Avrupa ülkeleri arasında değerlendirilir.

207 bin 600 kilometrekarelik yüzölçümü, Türkiye’nin dörtte birinden biraz fazladır.

Belarus’un Dili Nedir?

Belarus’un iki resmi dili vardır: Belarusça ve Rusça.

İki dil de Doğu Slav dilleri ailesinde yer alır.

Belarus’un Dini Nedir?

Belarus’ta en yaygın din Hristiyanlıktır. 2020 verilerine göre nüfusun yaklaşık yüzde 83’ü Ortodoks Hristiyan.

Nüfusun yaklaşık yüzde 8’i diğer Hristiyan mezheplerine mensup; yine yaklaşık yüzde 8’i ise herhangi bir dine bağlı değil.

Belarus’un Para Birimi

Belarus’un resmi para birimi Belarus rublesidir (BYN).

Bugünkü ruble Temmuz 2016’da tedavüle girdi. Eski paradan sıfır atılırken 10 bin eski ruble 1 yeni rubleye eşitlendi.

Belarus Pahalı mı?

Türk lirasıyla seyahat edenler için Belarus görece uygun fiyatlı bir ülke sayılabilir.

Numbeo’nun 2026 yılı ortası verilerine göre Belarus, yaşam maliyeti endeksinde 152 ülke arasında 118’inci sırada. Ülkenin endeks puanı (32,3), Türkiye’nin puanından (40,2) düşük.

Belarus’a Nasıl Gidilir?

Türk Hava Yolları İstanbul ile Minsk arasında sefer düzenliyor.

Uçuşlar Minsk Ulusal Havalimanı’na iniyor.

Belarus’ta Gezilecek Yerler

Belarus; tarihi kaleleri, İkinci Dünya Savaşı’nın izlerini taşıyan anıtları ve göllerle dolu doğasıyla zengin bir rota sunuyor.

Öne çıkan gezi noktaları arasında şunlar bulunuyor:

• Minsk
• Mir Kalesi
• Nesvij Sarayı
• Brest Kalesi
• Białowieża Ormanı (Belovejskaya Puşça)
• Braslav Gölleri Milli Parkı
• Vitebsk

Ülkede dört UNESCO Dünya Mirası alanı bulunuyor: Białowieża Ormanı (1979, Polonya ile ortak), Mir Kalesi (2000), Nesvij’deki Radziwiłł ailesi kompleksi (2005) ve on ülkeye yayılan Struve Jeodezik Yayı (2005).

Belarus ve Türkiye İlişkileri

Dışişleri Bakanlığı’na göre Türkiye, Belarus’un bağımsızlığını tanıyan ilk ülke oldu. İki ülke arasında diplomatik ilişkiler 25 Mart 1992’de kuruldu.

Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Kasım 2016’daki Minsk ziyareti, Türkiye’den Belarus’a yapılan ilk cumhurbaşkanı düzeyindeki ziyaret oldu. Bu ziyarette, yapımına 2003’te başlanan ve Türkiye’nin üstlendiği Minsk Camii de resmen açıldı.

Belarus Cumhurbaşkanı ise Nisan 2019’da Ankara’ya resmi ziyarette bulundu. İki ülke arasındaki ticaret hacmi 2019’da yaklaşık 691 milyon dolar oldu. Belstat’ın 2022 verilerine göre Türkiye, 104 bin 200 kişiyle Belaruslu turistlerin en çok tercih ettiği ülke oldu.

Belarus Türkiye’den Vize İstiyor Mu? (2026)

Hayır. Dışişleri Bakanlığı’nın bilgisine göre umuma mahsus (bordo) pasaport sahibi Türk vatandaşları Belarus’a 30 gün süreyle vizesiz gidebiliyor.

Ancak toplam kalış süresi, ilk giriş tarihinden itibaren bir yıl içinde 90 günü geçemiyor.

Vize kuralları zaman zaman değişebildiği için yolculuk öncesinde Dışişleri Bakanlığı’nın güncel duyurularını kontrol etmek önemlidir.

Belarus Hakkında İlginç Bilgiler

• Belarus adı, “Beyaz Rus” anlamına gelen “Belaya Rus” ifadesiyle yakından ilişkili.
• Ülkede yaklaşık 11 bin göl bulunuyor.
• Belarus’ta her 1.000 erkeğe 1.167 kadın düşüyor. Fark büyük ölçüde ileri yaşlardan kaynaklanıyor: 65 yaş ve üstünde kadınların sayısı erkeklerin yaklaşık iki katı.
• Belaruslu kadınların en çok evlendiği yabancılar arasında Türkler, Ruslardan sonra ikinci sırada. 2025’te 71 Belaruslu kadın Türk vatandaşlarıyla evlendi.
• 1986’daki Çernobil nükleer felaketinde yayılan radyasyonun yaklaşık yüzde 70’i Belarus topraklarına ulaştı. Ülke topraklarının yaklaşık beşte biri bu serpintiden etkilendi.
• Białowieża Ormanı, Avrupa’nın bir zamanlar uçsuz bucaksız olan kadim ormanının ayakta kalan en büyük parçalarından biri. Ormanda Avrupa’nın en ağır kara hayvanı olan 800’den fazla Avrupa bizonu yaşıyor.
• Ressam Marc Chagall, 1887’de bugünkü Belarus topraklarında, Vitebsk yakınlarındaki Liozna’da doğdu.
• Belaruslu yazar Svetlana Aleksiyeviç, 2015 Nobel Edebiyat Ödülü’nü kazandı.
• Belarus’ta üretilen BelAZ 75710, 2013 itibarıyla dünyanın en büyük ve en yüksek taşıma kapasiteli maden kamyonuydu. Kamyonun 450 ton yük taşıyabildiği belirtiliyor.
• Belarus, kişi başına patates tüketiminde düzenli olarak dünyanın ilk sıralarında yer alıyor. Bir Belaruslu yılda yaklaşık 160 kilo patates tüketiyor ve rendelenmiş patatesten yapılan draniki ülkenin simge yemeği sayılıyor.
• Ülkenin en yüksek noktası Dzerjinskaya Tepesi, yalnızca 345 metre yüksekliğinde.
• Brest Kalesi’nin savunucuları, 22 Haziran 1941’de başlayan Alman işgaline karşı direndi. Kaleye 1965’te “Kahraman Kale” unvanı verildi.

Ülkeler Serisi’nin bir önceki durağı: Barbados Hakkında Bilgiler

Kaynaklar: Britannica: Belarus, Belarus (Wikipedia), T.C. Dışişleri: Vize uygulamaları, T.C. Dışişleri: Türkiye-Belarus ilişkileri, Numbeo yaşam maliyeti endeksi 2026, THY uçuş noktaları, UNESCO: Belarus, Białowieża Ormanı, Mir Kalesi, Nesvij Sarayı, Struve Jeodezik Yayı, Brest Kalesi, Braslav Gölleri Milli Parkı, Marc Chagall, Svetlana Aleksiyeviç, BelAZ 75710, Belarus mutfağı, Belstat: Belarus nüfusu 2025, Belstat’ın Belaruslu kadın portresi (Reform.news, Mart 2026), Belarus demografisi ve 2019 sayımı, Ülkelere göre cinsiyet oranı, Ülkelere göre yaşam süresi (Dünya Bankası 2024), Belstat 2025 evlilik ve boşanma verileri (Reform.news, Nisan 2026), Belstat Minsk: Kadınlar günü istatistikleri 2026, Belstat: 8 Mart 2025 istatistik özeti, Belstat: Belaruslu turistlerin en çok gittiği ülkeler (Zerkalo, 2023)